Tháp hấp thụ (wet scrubber, tháp rửa khí) là thiết bị xử lý khí thải phổ biến nhất trong công nghiệp vừa và nhỏ. Khí thải được hút qua tháp và tiếp xúc với dung dịch hấp thụ, thường là nước, dung dịch kiềm (NaOH) hoặc dung dịch axit loãng. Các chất ô nhiễm tan hoặc phản ứng với dung dịch, và khí sạch thoát ra ống khói.
Nguyên lý và cấu tạo
- Chụp hút và đường ống thu khí tại nguồn phát sinh: bể mạ, tủ hút, máy ép…
- Quạt hút tạo lưu lượng. Vật liệu quạt phải chịu được ăn mòn.
- Thân tháp bằng composite FRP, PP hoặc inox. Bên trong có:
- Lớp vật liệu đệm (đệm cầu, đệm vòng…) để tăng diện tích tiếp xúc khí – lỏng;
- Hệ phun dung dịch từ trên xuống, ngược chiều dòng khí đi lên;
- Bộ tách ẩm (demister) ở đỉnh, giữ lại giọt nước bị cuốn theo.
- Bể dung dịch và bơm tuần hoàn, có định lượng hóa chất theo pH để duy trì khả năng hấp thụ.
- Ống khói có cửa lấy mẫu quan trắc.
Chọn dung dịch hấp thụ
| Chất ô nhiễm | Dung dịch thường dùng |
|---|---|
| Hơi axit: HCl, H₂SO₄, HF, SO₂, NOx | Dung dịch kiềm (NaOH) |
| Khí kiềm: NH₃ | Dung dịch axit loãng |
| Bụi ẩm, bụi tan | Nước |
| Dung môi hữu cơ, VOC, mùi | Tháp hấp thụ không đủ. Cần kết hợp hấp phụ than hoạt tính hoặc công nghệ khác |
Tài liệu của US EPA về các dạng tháp rửa khí cho biết hiệu quả khử khí vô cơ theo ước tính của nhà cung cấp thiết bị nằm trong khoảng 95 – 99%. Hiệu quả thực tế phụ thuộc thiết kế và vận hành.
Ưu điểm
- Xử lý tốt khí axit và khí kiềm, đồng thời làm mát và giữ một phần bụi.
- Cấu tạo đơn giản, chi phí đầu tư hợp lý, vật liệu chống ăn mòn tốt.
- Dễ mở rộng hoặc thêm bậc xử lý (ví dụ tháp hấp thụ kết hợp than hoạt tính).
Nhược điểm
- Phát sinh nước thải từ dung dịch hấp thụ. Phải đưa về hệ xử lý nước thải, không xả thẳng.
- Kém hiệu quả với khí khó tan và dung môi hữu cơ.
- Cần theo dõi pH và bổ sung hóa chất thường xuyên. Đệm có thể bị tắc do cặn.
Quy chuẩn áp dụng
Khí thải công nghiệp phải đạt QCVN 19:2024/BTNMT (Thông tư 45/2024/TT-BTNMT, hiệu lực từ 01/07/2025). Quy chuẩn này thay QCVN 19:2009, QCVN 20:2009 và một số quy chuẩn ngành. Cơ sở đã có đánh giá tác động môi trường được phê duyệt trước ngày hiệu lực có thể áp dụng quy chuẩn cũ đến hết 31/12/2031.
Lưu ý thiết kế và vận hành
- Tính đúng lưu lượng hút tại từng chụp. Chụp hút yếu thì tháp tốt mấy cũng vô ích.
- Tốc độ khí qua tháp và chiều cao lớp đệm phải đủ để khí có thời gian tiếp xúc với dung dịch.
- Thay dung dịch định kỳ, vệ sinh đệm và demister, kiểm tra đầu dò pH.
Câu hỏi thường gặp
Xưởng ép nhựa có dùng tháp hấp thụ được không? Khí thải ép nhựa chủ yếu là hơi hữu cơ và mùi. Tháp hấp thụ giúp làm mát, giữ bụi, nhưng nên kết hợp than hoạt tính để xử lý hơi hữu cơ.
Tháp làm bằng vật liệu gì bền nhất? Với hơi axit mạnh, composite FRP hoặc PP thường bền hơn inox. Vật liệu cụ thể chọn theo loại khí và nhiệt độ.
Bao lâu phải thay dung dịch hấp thụ? Tùy tải lượng khí. Hệ có định lượng theo pH sẽ bổ sung hóa chất tự động, còn dung dịch được thay khi nồng độ muối cao.
Tài liệu tham khảo
- QCVN 19:2024/BTNMT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp (Thông tư 45/2024/TT-BTNMT).
- US EPA, Air Pollution Control Technology Fact Sheet: Spray-Tower Scrubber, EPA-452/F-03-016.
- US EPA, Air Pollution Control Technology Fact Sheet: Impingement-Plate/Tray-Tower Scrubber, EPA-452/F-03-012.
Phù hợp cho
- Xi mạ, tẩy rửa kim loại (hơi axit)
- Phòng thí nghiệm
- Hóa chất, phân bón
- Xưởng nhựa, sơn (kết hợp than hoạt tính)
Dự án VNTECO liên quan
Cần tư vấn công nghệ phù hợp cho công trình của bạn? Gửi thông tin, bản vẽ hoặc số liệu nước thải, kỹ sư VNTECO sẽ liên hệ.
Gửi yêu cầu tư vấn Xem sản phẩm liên quan
